Təbiətdə Məna Axtarışı: Psixoloji Sağlamlıq

Document Type : Original Research Paper

Author

Əl-Mustafa Beynəlxalq Universiteti, Elmi Heyətin Üzvü: İlahiyyat üzrə Fəlsəfə Doktoru, Qum, İran .

Abstract

Müasir dövrün ən ciddi psixoloji problemlərindən biri olan depressiya və ruh düşkünlüyü, getdikcə artmaqda olan qlobal bir sağlamlıq böhranına çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2023-cü il hesabatına görə, dünyada 350 milyondan çox insan depressiyadan əziyyət çəkir və bu rəqəm hər il artmaqdadır. Bu məqalə, insanın təbiətdən uzaqlaşması ilə psixoloji problemlər arasındakı əlaqəni elmi, fəlsəfi və mənəvi əsaslarla araşdırır. Tədqiqat, ekopsixologiya və biofiliya hipotezi çərçivəsində, təbiətlə ünsiyyətin psixi sağlamlığa müsbət təsirlərini təhlil edir. Məqalədə həmçinin, İslam mənbələri əsasında təbiətə mənəvi baxış təqdim edilir və təbiət terapiyasının praktik tətbiqləri (ekoterapiya, meşə vannası, bağçılıq terapiyası, heyvanlarla terapiya) ətraflı izah olunur. Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, təbiətlə müntəzəm ünsiyyət – yaratmaq, qorumaq və qəbul etmək vasitəsilə – depressiv simptomları əhəmiyyətli dərəcədə azaldır, psixoloji dayanıqlığı artırır, stress hormonlarının səviyyəsini aşağı salır və insana dərin məqsəd-məna hissi bəxş edir.

Keywords


Qurani-Kərim
Nəhcül-Bəlağə
Səhifeyi-Səccadiyyə
Məclisi, M. B. (1983). Biharul-Ənvar. Beyrut: Daru İhya at-Turas al-Arabi.
Məhəmmədi, M. (2015). İmam Sadiq (ə) hədislərində sağlam həyat tərzi. Qum: Darül-Hədis Nəşriyyatı.
Wilson, E. O. (1984). Biophilia. Harvard University Press.
Roszak, T., Gomes, M. E., & Kanner, A. D. (1995). Ecopsychology: Restoring the Earth, Healing the Mind. Sierra Club Books.
Louv, R. (2008). Last Child in the Woods: Saving Our Children from Nature-Deficit Disorder. Algonquin Books.
Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The Experience of Nature: A Psychological Perspective. Cambridge University Press.
Kellert, S. R., & Wilson, E. O. (Eds.). (1993). The Biophilia Hypothesis. Island Press.
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed., text rev.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing.
World Health Organization. (2023). Depression and other common mental disorders: Global health estimates. Geneva: WHO.
United Nations. (2022). World Urbanization Prospects: The 2022 Revision. New York: United Nations.
Bratman, G. N., Hamilton, J. P., & Daily, G. C. (2012). "The impacts of nature experience on human cognitive function and mental health". Annals of the New York Academy of Sciences, 1249(1), 118-136.
Ulrich, R. S. (1984). "View through a window may influence recovery from surgery". Science, 224(4647), 420-421.
Park, B. J., Tsunetsugu, Y., Kasetani, T., Kagawa, T., & Miyazaki, Y. (2010). "The physiological effects of Shinrin-yoku (taking in the forest atmosphere or forest bathing): evidence from field experiments in 24 forests across Japan". Environmental Health and Preventive Medicine, 15(1), 18-26.
Li, Q. (2010). "Effect of forest bathing trips on human immune function". Environmental Health and Preventive Medicine, 15(1), 9-17.
Clayton, S., & Karazsia, B. T. (2020). "Development and validation of a measure of climate change anxiety". Journal of Environmental Psychology, 69, 101434.
Hickman, C., Marks, E., Pihkala, P., Clayton, S., Lewandowski, R. E., Mayall, E. E., ... & van Susteren, L. (2021). "Climate anxiety in children and young people and their beliefs about government responses to climate change: a global survey". The Lancet Planetary Health, 5(12), e863-e873.
Wells, N. M., & Evans, G. W. (2003). "Nearby nature: A buffer of life stress among rural children". Environment and Behavior, 35(3), 311-330.
Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). "Stress, social support, and the buffering hypothesis". Psychological Bulletin, 98(2), 310-357.
Əlizadə, Ə. (2018). Müasir dövrdə depressiya: Səbəblər, əlamətlər və müalicə yolları. Bakı: Elm və Təhsil Nəşriyyatı.
Qaraçaylı, İ. (2020). Ekoloji psixologiya: İnsan və təbiət münasibətlərinin psixoloji aspektləri. Bakı: Bakı Universiteti Nəşriyyatı.