Fəlsəfə Tarixi, İslam Fəlsəfəsi və Əsas İstiqamətlər

Document Type : Original Research Paper

Author

İslam araşdırmaları fakültəsinin məzunu, Hikmət və Dinlərarası Araşdırma İnstitutu, Əl-Mustafa Beynəlxalq Virtual Universiteti, Qum, İran

Abstract

Bu məqalə, fəlsəfə elminin mahiyyəti, tarixi inkişafı və əsas istiqamətləri haqqında hərtərəfli bir giriş təqdim edir. İslam dininin zühur etdiyi gündən müsəlmanlar arasında fəlsəfi fikirlər mövcud olmuşdur. Belə ki, «Qurani-Kərim» öz İlahi dəvətində insanları əqli nəticələr vasitəsilə metafizikaya, Allaha, mələklərə və Axirət gününə inam bəsləməyə səsləyirdi. Lakin fəlsəfə müsəlmanlar arasında xüsusi bir elm şəklində VIII əsrdən etibarən geniş yayılmağa başladı. Bu bir tərəfdən müsəlmanların sıralarında ilahiyyat məsələləri ilə bağlı ciddi ixtilafların baş qaldırdığı, digər tərəfdən isə Abbasi xəlifələrinin yunan, hind və İran fəlsəfə kitablarını ərəb dilinə tərcümə etdirib, geniş yaydıqları zamana təsadüf edir. Məqalədə həmçinin Qərb fəlsəfəsinin inkişaf mərhələləri, Məşşai və İşraq fəlsəfi cərəyanları, fəlsəfənin əsas bölmələri və onların xüsusiyyətləri təhlil edilir.

Keywords


Qurani-Kərim. (Fatir, 24).
Mütəhhəri, Mürtəza. (2001). İslam elmləri ilə tanışlıq. Qum: İntişarat-ı Sədra.
Misbah Yəzdi, Məhəmməd Tağı. (2003). İslam əqidə prinsipləri (1-2). Qum: İmam Xomeyni Tədris və Tədqiqat İnstitutu.
Səidi Mehr, Məhəmməd. (2001). İslam kəlam elmi (1-2). Qum: Taha Nəşriyyatı.
Səccadi, Cəfər. (1993). Fəlsəfə və kəlam lüğəti. Tehran: Əmir Kəbir Nəşriyyatı.
Corc, Fəxri. (2000). İslam fəlsəfəsi tarixi. (Tərc. N. Gözəlov). Bakı: Azərnəşr.
Cəmil Səliba. (1994). Fəlsəfə lüğəti. Beyrut: Darül-Kitab əl-Lübnani.
Nəsirəddin Tusi. (1996). Əsas ül-iqtibas. Tehran: Tehran Universiteti Nəşriyyatı.
İbn Sina. (1999). Əş-Şifa: Metafizika. Qum: Məktəbətül-İlam əl-İslami.
Şihabəddin Sührəvərdi. (2001). Hikmət əl-İşraq. Tehran: Müəsseseyi-Mütaliəti-İslami.
Fərabi, Əbu Nəsr. (1998). Əl-Cəm beynə rə'yey əl-həkiməyn. Qum: Bidar Nəşriyyatı.
Platon. (1997). Dövlət. (Tərc. S. Rüstəmov). Bakı: Azərnəşr.
Aristotel. (1995). Metafizika. (Tərc. S. Məmmədov). Bakı: Elm Nəşriyyatı.
Dekart, Rene. (2000). Metafizik düşüncələr. (Tərc. F. Ağazadə). Bakı: Qanun Nəşriyyatı.
Kant, İmmanuil. (2002). Saf ağılın tənqidi. (Tərc. R. Kərimov). Bakı: Şərq-Qərb.
Hegel, Georq Vilhelm Fridrix. (2003). Ruh fenomenologiyası. (Tərc. Ə. Məmmədov). Bakı: Çaşıoğlu.
Kopleston, Frederik. (1998). Fəlsəfə tarixi (1-9 cildlər). New York: Doubleday.
Rassel, Bertrand. (2001). Qərb fəlsəfəsi tarixi. (Tərc. N. Cəfərov). Bakı: Azərnəşr.
Kuleyni, Məhəmməd ibn Yəqub. (1407). Üsuli-Kafi. Tehran: Darül-Kütüb əl-İslamiyyə.
Məclisi, Məhəmməd Baqir. (1983). Biharul-Ənvar. Beyrut: Daru İhya at-Turas al-Arabi.