Qadınların ictimai mövqeyi “Əhdi-qədim” də

Document Type : Original Research Paper

Author

Faculty of Islamic Studies, University of Islamic Studies, Al-Mustafa International Virtual University, Qom, Iran

Abstract

 Əhdi –Ətiq və Əhdi-Cədid  - "köhnə (qədim) əhd" və "yeni əhd" deməkdir. Bunlar yəhudilərin və xristianların müqəddəs kitabı olan Bibliyaya aid terminlərdir. Məlum olduğu kimi , yəhudilər Bibliyanın yalnız bir hissəsini, xristianlar isə hamısını müqəddəs hesab edirlər. Səbəb budur ki, Bibliyanın axıra yaxın hissəsi Həzrət İsa Peyğəmbərin (ə) əhvalatını təsvir edən 4 İncildən, "Həvarilərin əməlləri"ndən, "Apokalipsis"dən və həvarilərin məktublarından ibarətdir. Yəhudilər Həzrət İsanı (ə) peyğəmbər saymadıqları üçün, Bibliyanın bu bölümlərinı qəbul etmirlər. Həmin hissələr "Əhdi-cədid" , yəni yeni əhd adlandırılır. Çünki tarix etibarilə daha təzə dövrləri əhatə edir. Bibliyanın əvvəlində yer tutan 39 kitab (o cümlədən Tövrat) isə "Əhdi-ətiq" adını alıb.

  1. Quran-Kərim

 

  1. Təfsirlər (Məhəmməd Hüseyn Təba-təbai, "əl-Mizan fi təfsiril-Quran"

Nasir Məkarim Şirazi, " Nümunə təfsiri "

Fəxri Razi, “Kəbir təfsiri”,

Feyz Kaşani, Molla Möhsin, Təfsir Safi)

  1. Quranda Pəjuheşlər, yay. Bahar, 1380
  2. Məclisi, Baqir ibn Muhəmmədtəqi, Biharul-ənvar
  3. Muhəmməd həsən Hürr Amuli, Vəsailiş-şiə..., Beyrut, 1983
  4. Müttəqi, Əli ibn Hesabuddin, Kənzul-ummal fi sunənil-əqval vəl əfal, Beyrut: Müəsser-resale, 1401=1981
  5. Məhəmməd ibn Yaqub Kuleyni, “Kafi”
  6. Məhəmməd ibn Həsən Tusi, “Təhzibul-əhkam”
  7. Məhəmməd ibn Həsən Tusi, “İstibsar”
  8. Məhəmməd Rza Zibayi Nijad, “Məsihiyyətşenasiye muqayiseyi”
  9. Məvaizi Süleyman (Süleymanın nəsihətləri)
  10. Muhəddis Nuri, “Mustədərəkul-vəsail”
  11. Mirzə Nuri Təbərsi, Qum: Müəssiseye Alul-beyt (ə) əlihyaut-turas, 1412=1991
  12. Nuri, Huseyn ibn Muhəmmədtəqi, Mustədrəkul-vəsail və mustəmbikul-məsail
  13. Nəbi Huseyni, Muhəmmədsadiq, Dünya dinləri və məzhəbləri
  14. Bedavi Leyla, İslam dinində qadın, London, 1994
  15. Talmud: Həzrət Musanın (ə) qayda-qanunlarını izah və təfsir edən xaxam adətlərinin (sünnət) məcmuəsi
  16. Telman Orucov, 525-ci qəzet, 9 may, 2014-cü il
  17. Turanto ulduzu, 1995
  18. Cavadi Amuli, “Zən dər ayineye cəlal və camal”,
  19. Cəlaləddin Aştiyani, “Təhqiqi dər din-e Məsih”
  20. Sabiq, Seyid, Fiqhus-sünne, h.q 1387
  21. Sara Abdullazadə, “Qadın: Dünən və bu gün (Qadın Arxetipinə fərqli baxış)”
  22. Sənəm Mustafayeva, “AYNHA Hüquq Jurnalı” (IV Sayı)
  23. Suidler, Yəhudizmdə qadın
  24. Karmudi, Denis, Yəhudiyyət
  25. E. Luis, Yəhudizmdə evlilik, Nyu-York, 1973
  26. İsanın İncili, Müasir dövrün təfsir tərcüməsi, Tehran, h. q 1357
  27. İdris Abbasov, 525-ci qəzet, 6 dekabr, 2013-cü il
  28. Hazleton, Leslie ,“İsrailli qadınlar”; “Təsəvvürlər arxasındakı həqiqət”
  29. Həvarilərin işləri
  30. Əbdürrəhman Yusifpur,  “İslam dinində qadın məsələsi” (1995-ci il)
  31. Lalə Mənsimova, “İslamda Qadının Statusu”
  32. Yeremyanın mərsiyələri
  33. Qanunun təkrarı
  34. Schaulchan Aruch, Choszen Hamiszpat 388
  35. John Chrysostom (354-407), “Yəhudilərə qarşı ilk söz”
  36. Romalı Hippolitus, müqəddəs. Daniel peyğəmbərin kitabının şərhi
  37. Leonard C, Svidler: “Yəhudilikdə qadın”
  38. Dennis L. Carmody, “Yəhudilik”
  39. Epstein, “Yəhudilikdə Evlilik”
  40. Ed Menachem Elon, “Yəhudi Qanununun Prinsipləri”
  41. Mahmut Salihoğlu, “Yahudi Hukukunda Mamzer”, EKEV Akademi Dergisi, 2011