İslam Araşdırmaları Fakültəsi, İslam Araşdırmaları Universiteti, Əl-Mustafa Beynəlxalq Virtual Universiteti, Qum, İran
Abstract
İmamət mövzusuna dair rəvayət olunmuş hədislərə və eləcə də, alimlərin gətirdiyi sübutlara əsasən, İmam dünyanın ürəyidir. Dünya bütün əzəmətilə ona bağlıdır. İmam varlıq aləminin qəlbi, dünyanın mərkəzi və Allahla məxluqat arasında bir vasitədir. İmamət haqda istər Quranı-Kərimdə, istərsə də, hədislərimizdə çox möhkəm dəlil-sübutlar mövcuddur. Qədir hədisi kimi əsas mənbələrdə möhkəm şəkildə qeyd olunan hədislərdən əlavə olduqca dərin mənalı və birbaşa imamın zərurətini, şəraitini və xüsusiyyətləriniz açıqlayan Səqəleyn hədisi kimi səhih hədislərimizdə mövcuddur. Səqəleyn hədisi o qədər əhəmiyyətlidir ki, islam dünyasında Həzrət Məhəmməd (s) peyğəmbərin əmanət qoyduğu vəsiyyət hökmünü aşıyır. Səqəleyn hədisinin əhəmiyyətini anlamaq üçün onun nəticə olaraq bir dinin ardıcıllarına bəxş etdiyi əbədi xoşbəxtlikdəki əvəssiz və əsaslı rolunu düzgün qavramaq lazımdır. Burada bizə əmanət olunan Quran və Əhli-beytin (ə) sıx bağlılığı bir növ bu ikilinin insanların rəhbəri olmasına dəlalət edir. Bir-biri ilə Qiyamətə kimi ayrılmaz olan bu iki ağır və qiymətli əmanət haqda Səqəleyn hədisi olaraq hər iki məzhəbin mənbələrində əsaslı qeydlər mövcuddur.
Sünəni-Tirmizi (Əl-Camiüs-səhih), Məhəmməd ibn İsa Tirmizi (Əbu İsa), tədqiq: Əhməd Məhəmməd Şkir, Beyrut, Daru-ihyait-turas, 1395 hicri-qəməri, birinci çap.
Xəsaisun-Nəbəviyyə, Cəlaləddin Siyuti, Təqəddüm nəşri, Misir, 1350 hicri-qəməri, birinci çap.
Minhacus-sünnə, İbn Teymiyyə, Qahirə çapı, 1395 hicri-qəməri, birinci çap.
Əbəqatul-ənvarın xülasəsi, Hüseyn əl-Hindi, “Müəssəsətul-bəsə”, 1390 hicri-qəməri, ikinci çap.
Əl-Kafi, Məhəmməd ibnYəqub Kuleyni Razi, tədqiq: Əli Əkbər Qəffari, Beyrut, Darüs-səb və Darüt-təarüf, 1401 hicri-qəməri, dördüncü çap.
Biharül-ənvar, Məhəmmədbaqir ibn Məhəmmədtəqi Məclisi (Əllamə Məclisi), Beyrut, Vəfa müəssisəsi, 1403 hicri-qəməri, ikinci çap.
Əl-Burhan fi təfsiri-Quran, Seyid Haşim əl-Bəhrani, Beyrut, Müəssisətul-əla, 1427 h. q.
Mənaqibi-Ali Əbi Talib (əl-Mənaqib li İbn Şəhri Aşub), Məhəmməd ibn Əli Mazəndərani (İbn Şəhri Aşub), Qum, əl-Mətbəətül-aləmiyyə.
Kifayətül-əsər fi nəssi əla əimmətil-isna əşər, Əli ibn Məhəmməd Xəzzaz Qumi, tədqiq: Seyyid Əbdül-lətif Hüseyni, Qum, Nəşri-bidar, 1401 hicri-qəməri, birinci çap.
Əl-Mizan fi təfsiril-Quran, Seyyid Məhəmmədhüseyn Təba-təbai, Qum, İsmailiyyan nəşriyyati, 1394 hicri-qəməri, üçüncü çap.
Cameül-bəyan ən təvili ayil-Quran (Təfsiri-Təbəri), Məhəmməd ibn Cərir Təbəri (vəfat: 310 h. q.), Beyrut, Darül-fikr, 1414 hicri-qəməri.
Əl-Tibyan fi təfsiril-Quran, Məhəmməd ibn Həsən Tusi (Şeyx Tusi), tədqiq: Besə müəssisəsi, Qum, Darüs-səqafə, 1407 hicri-qəməri, birinci çap.
Əl-Mənaqib (əl-Mənaqibi lil-Xarəzmi), Müvəffəq ibn Əhməd əl-Məkki əl-Xarəzmi, tədqiq: Malik Məhmudi, Qum, Nəşri islami müəssisəsi, 1414 hicri-qəməri, ikinci çap.
Müsnədi ibn Hənbəl, Əhməd ibn Məhəmməd Şeybani (İbn Hənbəl), tədqiq: Abdullah Məhəmməd Dərviş, Beyrut, Darül-fikr, 1414 hicri-qəməri, ikinci çap.
Şərhi nəhcül-bəlağə, Əbdülhəmid ibn Məhəmməd Mötəzili (İbn Əbil-Hədid), tədqiq: Məhəmməd Əbülfəzl İbrahim, Beyrut, Daru-ehyait-türas, 1387 hicri-qəməri, birinci çap.
Fəthül-bari, Əhməd ibn Əli Əsqəlani (İbn Həcər), tədqiq: Əbdül-əziz Abdullah, Beyrut, Darül-fikir, 1379 hicri-qəməri, birinci çap.
Əhli-Beyt (ə) Quran və hədislərdə, Məhəmməd Məhəmmədi Reyşəhri, Darul-hədis nəşriyyatı, birinci çap. 2009 m.
Qurani-Kərimdə İmamət və canişinlik, Ayətullah əl-Üzma Nasir Məkarim Şirazi, Tərcümə edən: Rza Şükürbəyli, Şəhriyar nəşriyyatı, birinci çap. 2008 m.
)