İslam Araşdırmaları Fakültəsi, İslam Araşdırmaları Universiteti, Əl-Mustafa Beynəlxalq Virtual Universiteti, Qum, İran
Abstract
Məntiq – zehnin təfəkkür zamanı yanlışlıqdan qorunması üçün tətbiq etdiyi (fitri və öz-özlüyündə) ümumi qaydalar toplusundan ibarət bir elmdir. Lakin Məntiq elminin qanunları kağız üzərində yazılmamışdan əvvəl də insan düşünür, əşyalar və hadisələr arasında müqayisələr aparır, qarşılaşdığı məchulları həll etməyə çalışırdı. Çünki insan fərdi, ailəvi və ictimai həyatını tənzimləməsi üçün ağıllı, düşünən və təhlil edən bir varlıq olaraq yaradılmışdır. İnsan yarandığı zamandan istər özündə mövcud olan hallar üzərində, istərsə də ətraf aləmdə baş verən hadisələrlə bağlı düşünmüş, öz ibtidai dərkinə uyğun icmali şəkildə əqli nəticələr əldə etmişdir. İnsan yaradılış etibarilə düşünən və təfəkkür edən varlıqdır. Buna əsasən, demək olar ki, məntiqin həqiqi tarixi bəşər tarixi ilə eynidir. Amma, demək olar ki, bu elmin şifahi yaradıcısı Yunan filosofları Pifaqor[1], Sokrat və s. olmuşdur. Hətta onlardan öncə də insanlar məntiqi qanunlardan istifadə edirdilər.
[1] Qədim yunan teisti (ilahiyyatçısı), riyaziyyatçısı və filosofudur.
)